• 19 Mart 2017, Pazar 22:33
ErolERDOĞAN

Erol ERDOĞAN

Araştırmacılar Seçim Sonuçlarını Neden Tahmin Edemiyor?

Hatırlayalım, Trump’ın ipi göğüslemesiyle sonuçlanan 8 Kasım 2016 tarihli ABD başkanlık seçimi sonuçlarını kamuoyu araştırma firmalarının çoğu bilemedi. Türkiye’de de 1 Kasım 2015 seçim sonuçlarını tahmin etmek de başarısız kalmıştı anket firmaları. Anket firmalarının benzer yanılgılarını bazı Avrupa ülkelerindeki seçimlerde de gördük. Kamuoyu araştırma sektöründe danışmanlık yapan birisi olarak, çoktandır zihin yorduğum bu konuya dair düşüncelerimi paylaşmak istiyorum.

Soru şu: Anket firmaları, son yıllarda seçim sonuçlarını tahminde neden başarısızlar?

Anket firmalarının seçim sonuçlarını öngörememelerine, soğuk savaşın sona ermesiyle başlayan 1990’lı yıllarda da rastlamıştık. O yıllarda bunun üç nedeni vardı. Seçmenler geleneksel davranış kalıplarını aşarak “müşteri” gibi davranmaya başlamışlar ve oy verecekleri partileri, eskisi gibi bir-iki faktör ile değil çoklu kriter (hizmet, iletişim, görsellik, empati, algı, siyasi katılım, hitabet vb.) ile belirlemişlerdi. Bu süreçte, bazen seçmen değişimini açıkça beyan etmediği için anketöre farklı cevaplar verebiliyor veya dil alışkanlığı ile eski partisini söyleyip geçiyordu. Bazen de anket firmaları örneklem ve soru biçimlerini yenileyemedikleri için sonuçları tahminde zorlandılar. Sonuç tahminine dair hüsranlar sonrasında, anket firmaları, yeni döneme uygun örneklem modelleri, soru tipleri ve analiz yöntemleri geliştirdiler. Böylece, sonraki yıllarda, seçim sonuçlarının kimi zaman virgülüne kadar tahmin edildiğini gördük.

Son birkaç yıldır, anket firmaları, 1990’lardakilere benzer bir krizi yaşıyor, seçim sonuçlarıyla ilgili yaptıkları tahminlerde yine yanılıyorlar. Türkiye’de Haziran ve Kasım 2015 seçimleriyle adeta zirve yapan seçim sonuçlarını öngörememe krizinin nedenlerinin şunlar olduğunu düşünüyorum.

Karar verdiği halde kararını değiştirme potansiyeli taşıyan seçmen: Anketlerde önemsenen dilimlerden birisi ‘kararsız seçmen’dir. Oysa değişik etkenlerle, son yıllarda, seçim sonucunu etkilemede önemli hale gelen “Karar verdim ama kararımı değiştirebilirim.” diyen daha büyük bir kitle var. Bu kitle, anketöre ‘Kararsızım’ veya ‘Kararımı değiştirebilirim’ demiyor, soru kâğıdındaki bir seçeneği tercih olarak belirtiyor. Çünkü o an kararı var. Bu seçmen tipi, sürecin aktif takipçisi olarak her gelişmeyi izliyor ve yorumluyor. Kararını değiştirmesine vesile olacak bir durum ile karşılaştığında da yeni tercihe yöneliyor. Bu değişim bazen sandık başında bile olabiliyor.

Seçmen kararını etkileyecek paradigmal değişimler: Seçim müzikleri, mitingler, sloganlar, basılı dokümanlar, seçmen ziyaretleri, seçim beyannameleri, ekran tartışmaları, basın toplantıları gibi rutin kampanya unsurları seçmenin tercih değişiminde en fazla 1-2 puanlık bir hareketlilik sağlamaktadır. Oysa köklü ve paradigmal değişimler, tahmin edilemeyen seçim sonuçlarına sebep olmaktadır. Zaten aktif seçmenin bir kısmı, son yıllarda, seçim sath-ı mailinde ciddi paradigmal değişimlere şahit olduğu için ‘karar değiştirebilirim modunda kendini tutmaktadır. Bu durum, kararsız seçmen, gizli kararsız seçmen, karar değiştirme potansiyeli taşıyan seçmen ve kararını farklı yansıtan seçmen gibi, sonuçların doğru tahminini engelleyen seçmen profilinin oluşmasına yol açmaktadır.

Örneklem sayısının azlığı: Karar verdiği halde kararını değiştirme potansiyeli taşıyan seçmen ile seçmen kararını etkileyecek paradigmal değişimlerin sonuçlarını izlemek iyi kurgulanmış bir anket düzeneği ve stratejik sorular ile mümkündür. Bu da yetmez, seçmenin tamamını yansıtacak örneklemin çok geniş alanda ve sayıca çok kişide uygulanması gerekir. Oysa anket firmaları, özel bir finans ile sokağa çıkmıyorsalar çoğunlukla az kişili örneklemlerle anket yapmaktadırlar. Bu ise sonuç tahminlerinde yanılgı oranlarını arttırmaktadır.

16 Nisan 2017 referandumunda bakalım anket firmaları için nasıl bir karne çıkacak?

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


SON DAKİKA HABERLER

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 Galatasaray 8 7 1 0 14 22
2 Göztepe 8 5 1 2 5 16
3 Akhisar Bld. Genç. 8 5 1 2 4 16
4 Medipol Başakşehir 8 5 1 2 2 16
5 Fenerbahçe 8 4 2 2 5 14
6 Beşiktaş 8 4 2 2 4 14
7 Kayserispor 8 4 2 2 3 14
8 Bursaspor 8 4 0 4 3 12
9 Demir Grup Sivasspor 8 4 0 4 0 12
10 Aytemiz Alanyaspor 8 3 1 4 -1 10
11 Trabzonspor 8 2 3 3 -4 9
12 Karabükspor 8 2 2 4 -2 8
13 Yeni Malatyaspor 8 2 2 4 -3 8
14 Kasımpaşa 8 2 2 4 -4 8
15 Atiker Konyaspor 8 2 1 5 -3 7
16 Gençlerbirliği 8 2 1 5 -8 7
17 Antalyaspor 8 1 3 4 -5 6
18 Osmanlıspor FK 8 1 1 6 -10 4
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Ümraniyespor 8 5 2 1 7 17
2 Giresunspor 8 4 4 0 7 16
3 Altınordu 8 4 2 2 7 14
4 MKE Ankaragücü 8 4 2 2 4 14
5 Çaykur Rizespor 8 4 2 2 3 14
6 Vartaş Elazığspor 8 4 2 2 3 14
7 Adana Demirspor 8 4 2 2 2 14
8 Adanaspor 8 4 1 3 -2 13
9 Balıkesirspor 8 3 3 2 2 12
10 İstanbulspor 8 3 2 3 0 11
11 Erzurum BB 8 2 3 3 -3 9
12 Samsunspor 8 2 3 3 -3 9
13 Boluspor 8 2 2 4 -1 8
14 Gazisehir Gaziantep FK 8 1 4 3 1 7
15 Manisaspor 8 2 1 5 -3 7
16 Eskişehirspor 8 1 4 3 -4 7
17 Denizlispor 8 1 2 5 -7 5
18 Gaziantepspor 8 1 1 6 -13 4
    Takımlar O G B M Av P
1 Menemen Belediyespor 2 2 0 0 5 6
2 Keçiörengücü 2 2 0 0 4 6
3 Amed Sportif 2 1 1 0 7 4
4 Afjet Afyonspor 2 1 1 0 2 4
5 Sivas Belediyespor 2 1 1 0 2 4
6 Tokatspor 2 1 1 0 2 4
7 İnegölspor 2 1 1 0 1 4
8 Bucaspor 2 1 0 1 2 3
9 Sancaktepe Belediyespor 2 1 0 1 1 3
10 Etimesgut Belediyespor 2 1 0 1 1 3
11 Bodrumspor 2 1 0 1 0 3
12 Hatayspor 2 1 0 1 -1 3
13 Kocaeli Birlik Spor 2 1 0 1 -2 3
14 Tuzlaspor 2 0 1 1 -3 1
15 Sarıyer 2 0 0 2 -3 0
16 Kastamonuspor 2 0 0 2 -4 0
17 Eyüpspor 2 0 0 2 -5 0
18 Mersin İdmanyurdu 2 0 0 2 -9 0
    Takımlar O G B M Av P
1 Altay 2 2 0 0 5 6
2 Bandırmaspor 2 2 0 0 4 6
3 Sanliurfaspor 2 2 0 0 4 6
4 Gümüşhanespor 2 2 0 0 2 6
5 Kırklarelispor 2 1 1 0 1 4
6 Karşıyaka 2 1 1 0 1 4
7 Fethiyespor 2 1 1 0 1 4
8 Konya Anadolu Selçukspor 2 1 0 1 1 3
9 Nazilli Belediyespor 2 1 0 1 -1 3
10 Zonguldak Kömürspor 2 1 0 1 -3 3
11 Sakaryaspor 2 0 2 0 0 2
12 Bugsaşspor 2 0 1 1 -1 1
13 Hacettepe Spor 2 0 1 1 -1 1
14 Pendikspor 2 0 1 1 -2 1
15 Fatih Karagümrük 2 0 0 2 -2 0
16 Kahramanmaraşspor 2 0 0 2 -2 0
17 Silivrispor 2 0 0 2 -3 0
18 Niğde Belediyespor 2 0 0 2 -4 0

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 19.10.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 19.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 19.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 19.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 19.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 19.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 19.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 19.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 19.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 19.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 19.10.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 19.10.2017 Günlük Yorumu

NAMAZ VAKİTLERİ
yukarı çık