• 10 Haziran 2017, Cumartesi 15:12
ServetYAZICI

Servet YAZICI

Medine Sözleşmesinden Bugüne Sigorta

İslam toplumlarında sigortanın gerekliliğini ileri süren görüşler, Hz. Muhammed (S.A.V.) zamanında var olan çeşitli müesseseleri öne sürmektedirler. Buna göre akile sistemi ve Medine Sözleşmesi’nin yardımlaşmaya dayalı hükümleri bu gerekliliğe delil olarak gösterilmektedir. Temelinde cahiliye dönemi adeti olan akilenin ihtiyaç dolayısıyla İslamlaştırılmış olması, burada bir hareket noktası oluşturmaktadır. Gerçekten de İslam’ın cahiliye dönemi Arap adeti olan akileyi ihtiyaç dolayısıyla ikraren benimseyip daha da geliştirmesi Batı uygulaması olduğu ileri sürülen sigortanın uygulanabilir formlarla İslam toplumuna uyarlanması için önemli bir örnek teşkil ettiğini söylemek mümkündür.

İslam devlet ve toplum düzeninde akile ve velanın yanında sosyal güvenceye ilişkin üçüncü bir sosyal güvenlik yapısı ise Medine Sözleşmesi hükümleri içerisinde yer almaktadır. Daha doğrusu alimler Medine Sözleşmesi’nin çeşitli hükümlerini bir sosyal güvence aracı olarak yorumlamaktadırlar. Bir anayasa olarak kabul edilen Medine Sözleşmesi, müminlere ağır mesuliyet altında bulunan hiç kimseyi o şekilde kendi halinde bırakmamayı emretmiştir. Ayrıca fidye ve diyet gibi durumlarda o müminin borcunun makul bir şekilde ödenmesi hükme bağlanmıştır. Bunun yanında kabile isimleri tek tek belirtilerek sorumluluk grupları tayin edilmiş ve mali sorumlulukların her grubun ortaklaşa oluşturacağı sandıklardan (bir fon oluşturulması emredilmektedir) karşılanmasını hükme bağlamıştır. Bazı alimlar bunu zorunlu sosyal sigorta olarak adlandırmaktadırlar. Her üç uygulamadan yola çıkarak genel bir değerlendirme yapmak gerekirse; İslam devlet ve toplum düzeninin insanı zorda bırakacak çeşitli haller için sigorta kavramını çağrıştıracak nitelikte güçlü bir sosyal güvenlik sistemini yaratmış olduğunu söylemek mümkündür.

İslam toplumlarında sigortaya ihtiyaç olup olmadığı meselesi çeşitli dönemlerde tartışılmıştır. Bunun en önemli sebebi İslam dininin tesis etmiş olduğu zekat, Beyt-ül Mal (Devlet Hazinesi, ki çeşitli yardım görevleri de vardır) ve devletin görevleri şeklindeki müesseselerdir. Bu üç temel mekanizma varken sigortaya ihtiyaç olmadığı ileri sürülmüştür. Sigorta kavramı İslam toplumlarına oldukça geç girdiği için fıkıh tartışmalarında sigorta konusunun ele alınması oldukça geç bir döneme rastlar. Konuyu sigortanın bilinen anlamı ile (ya da ona yakın düzeyde) ele alan ilk görüşlerin çok geç bir zamanda İbn Abidin tarafından Redd-ül Muhtar’da tartışıldığı görülmektedir. 20. yüzyılda ise sigorta konusu, 1960’lardan itibaren İslam ülkelerinde çeşitli toplantı ve konferanslarda bir tartışma konusu olarak karşımıza çıkmaktadır. İlk defa 1961 yılında Şam’daki bir konferansta müzakere edilmeye başlanan sigorta konusu sonraki yıllarda çok sayıda uluslararası toplantının gündem maddesi olarak tartışmalardaki yerini almıştır.

Sigorta konusunda İslam hukuku açısından dile getirilmiş ilk görüş, İbn Abidin’e aittir. İbn Abidin önüne gelen bir meseleyi ele almış ve İslam’a uygun olmadığı yolunda bir görüş beyan etmiştir. İbn Abidin’in meseleyi ele alışı genel olarak sigortanın kendi özüne uygun hususlardan uzak görünmektedir. Osmanlı ülkesinde sigorta konusundaki ilk fetva 1870 yılında Beyoğlu’nda çıkan Feridiye Yangını dolayısıyladır. Fetvanın içeriği hakkında detaylı bilgi olmasa da sigortanın caiz olduğuna dair bir fetvanın Şeyhülislamlık makamından alındığı bilinmektedir. İkinci fetva ise 1911 tarihli olup İbn Abidin’in görüşüne yakın bir niteliğe sahiptir.

İslam dünyasında sigorta konusuna bazı alimlerin sırf Batıdan geldiği için enine boyuna tartışmadan olumsuz yaklaştığı görülmektedir. Bu grup sigortayı kesin bir şekilde reddetmektedir. Bu gruba muhalif diyebileceğimiz bir diğer grup alim ise meselenin özüne inmeden sigortayı kayıtsız şartsız meşru sayma yoluna gitmiştir. Bu iki akımın dışında üçüncü bir akım daha vardır ki; bunlar, sigortayı enine boyuna tartışmışlar, sigortayı çeşitli ilmi delilleri de ortaya koyarak bir sistem olarak İslam’a uygun olarak değerlendirmişlerdir.


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


SON DAKİKA HABERLER

ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 Galatasaray 8 7 1 0 14 22
2 Göztepe 8 5 1 2 5 16
3 Akhisar Bld. Genç. 8 5 1 2 4 16
4 Medipol Başakşehir 8 5 1 2 2 16
5 Fenerbahçe 8 4 2 2 5 14
6 Beşiktaş 8 4 2 2 4 14
7 Kayserispor 8 4 2 2 3 14
8 Bursaspor 8 4 0 4 3 12
9 Demir Grup Sivasspor 8 4 0 4 0 12
10 Aytemiz Alanyaspor 8 3 1 4 -1 10
11 Trabzonspor 8 2 3 3 -4 9
12 Karabükspor 8 2 2 4 -2 8
13 Yeni Malatyaspor 8 2 2 4 -3 8
14 Kasımpaşa 8 2 2 4 -4 8
15 Atiker Konyaspor 8 2 1 5 -3 7
16 Gençlerbirliği 8 2 1 5 -8 7
17 Antalyaspor 8 1 3 4 -5 6
18 Osmanlıspor FK 8 1 1 6 -10 4
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Ümraniyespor 8 5 2 1 7 17
2 Giresunspor 8 4 4 0 7 16
3 Altınordu 8 4 2 2 7 14
4 MKE Ankaragücü 8 4 2 2 4 14
5 Çaykur Rizespor 8 4 2 2 3 14
6 Vartaş Elazığspor 8 4 2 2 3 14
7 Adana Demirspor 8 4 2 2 2 14
8 Adanaspor 8 4 1 3 -2 13
9 Balıkesirspor 8 3 3 2 2 12
10 İstanbulspor 8 3 2 3 0 11
11 Erzurum BB 8 2 3 3 -3 9
12 Samsunspor 8 2 3 3 -3 9
13 Boluspor 8 2 2 4 -1 8
14 Gazisehir Gaziantep FK 8 1 4 3 1 7
15 Manisaspor 8 2 1 5 -3 7
16 Eskişehirspor 8 1 4 3 -4 7
17 Denizlispor 8 1 2 5 -7 5
18 Gaziantepspor 8 1 1 6 -13 4
    Takımlar O G B M Av P
1 Menemen Belediyespor 2 2 0 0 5 6
2 Keçiörengücü 2 2 0 0 4 6
3 Amed Sportif 2 1 1 0 7 4
4 Afjet Afyonspor 2 1 1 0 2 4
5 Sivas Belediyespor 2 1 1 0 2 4
6 Tokatspor 2 1 1 0 2 4
7 İnegölspor 2 1 1 0 1 4
8 Bucaspor 2 1 0 1 2 3
9 Sancaktepe Belediyespor 2 1 0 1 1 3
10 Etimesgut Belediyespor 2 1 0 1 1 3
11 Bodrumspor 2 1 0 1 0 3
12 Hatayspor 2 1 0 1 -1 3
13 Kocaeli Birlik Spor 2 1 0 1 -2 3
14 Tuzlaspor 2 0 1 1 -3 1
15 Sarıyer 2 0 0 2 -3 0
16 Kastamonuspor 2 0 0 2 -4 0
17 Eyüpspor 2 0 0 2 -5 0
18 Mersin İdmanyurdu 2 0 0 2 -9 0
    Takımlar O G B M Av P
1 Altay 2 2 0 0 5 6
2 Bandırmaspor 2 2 0 0 4 6
3 Sanliurfaspor 2 2 0 0 4 6
4 Gümüşhanespor 2 2 0 0 2 6
5 Kırklarelispor 2 1 1 0 1 4
6 Karşıyaka 2 1 1 0 1 4
7 Fethiyespor 2 1 1 0 1 4
8 Konya Anadolu Selçukspor 2 1 0 1 1 3
9 Nazilli Belediyespor 2 1 0 1 -1 3
10 Zonguldak Kömürspor 2 1 0 1 -3 3
11 Sakaryaspor 2 0 2 0 0 2
12 Bugsaşspor 2 0 1 1 -1 1
13 Hacettepe Spor 2 0 1 1 -1 1
14 Pendikspor 2 0 1 1 -2 1
15 Fatih Karagümrük 2 0 0 2 -2 0
16 Kahramanmaraşspor 2 0 0 2 -2 0
17 Silivrispor 2 0 0 2 -3 0
18 Niğde Belediyespor 2 0 0 2 -4 0

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 17.10.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 17.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 17.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 17.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 17.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 17.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 17.10.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 17.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 17.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 17.10.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 17.10.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 17.10.2017 Günlük Yorumu

NAMAZ VAKİTLERİ
yukarı çık