• 20 Nisan 2017, Perşembe 14:25
ServetYAZICI

Servet YAZICI

Tekafül (Katılım) Sigortası

Küresel rekabette yer alabilmek için kaçınılmaz olarak yatırım yapmak gerekmektedir. Dini prensiplere ilişkin herhangi bir kaygısı olmayan yatırımcı için, ekonomi dünyasında yatırımlarını finanse etmenin onlarca farklı yolu vardır. Ancak dini prensipler konusunda titiz kişilerin özellikle faiz kaygısından dolayı seçenekleri oldukça kısıtlıdır.

Temelde her üç semavi din de faizi kesin bir şekilde yasaklamıştır. Ancak özellikle Ortaçağ’da deniz ticaretinin yaygınlaşmasıyla birlikte vadeye dayalı işlemler gibi birçok ticari usul, tarihsel süreç içerisinde gerek Musevilikte gerekse İsevilikte faiz yasağının çeşitli şekillerde aşılmasına yol açmıştır. Fakat İslam uleması, faiz konusundaki tutumunu değiştirmemiş ve faiz ilk günkü yasaklı konumunu korumaya devam etmiştir. Buna karşın son birkaç yüz yıl içerisinde dünya ekonomi ve ticaretinin neredeyse tamamen faize dayalı bir ekonomik sisteme dönüşmüş olması, dini hassasiyeti olan Müslümanların seçeneklerini daraltmakta ve büyük ölçüde çözümsüz bırakmaktadır.

İslam toplumlarında 19. Yüzyıla kadar zekât, vakıf, Beyt-ül Mal, lonca gibi müesseselerin etkin sistemsel çalışmaları sayesinde sigorta ve sigortacılık gelişmemiş ve bu alanda bir ihtiyaca gerek duyulmamıştır. Ancak 20. yüzyılın başlarından itibaren bu müesseselerin işlevlerini yitirmesiyle beraber sigortanın temin ettiği güven ortamına ihtiyaç ortaya çıkmıştır. Bu yönde çalışmalar 1960’lardan itibaren hızlanmış ve İslam dünyasında sigorta konusunda uygun ve makul çıkış yollarına ilişkin arayışlar başlamıştır.

Tekafül, kelime olarak Arapçadaki “KFL” mastarından gelen bir kelimedir. Kefil, kefalet, tekeffül, tekafül gibi kelimelerin hepsi aynı köke intisap eder ve birisine bir işten dolayı kefil olmak, o işle ilgili sorumluluğu üstlenmek anlamına gelmektedir.

Ancak hemen belirtmek gerekir ki tekafül sigortacılığındaki kefalet, tek taraflı bir kefaleti değil, sisteme dâhil olanların karşılıklı kefaletini ifade etmektedir. Kelime kökü olarak kefalet, bir kişinin bir başkasına tek taraflı olarak kefil olmasını ifade etse de bu özel sistem, temelinde bir dayanışma ve karşılılık niteliğine sahiptir ve bu yüzden kefalet karşılıklıdır. Bu bakımdan tartışmanın tamamında tekafül sistemindeki kefaletin anlamı açısından bu ayrıntının gözden uzak tutulmaması gerekmektedir.

Tekafül sigortası yeni bir kavram olduğu için bu konuda fıkhi bir tartışma henüz yoktur. Ancak tekafül sigortasında faiz ve garar* meselesine kısaca değinmek yerinde olacaktır. Faiz, mal alım satımında ve borç ilişkisinde var olan bir durumdur. Tekafülde katılımcılar yatırdıkları bedelleri bir borç olarak vermemektedirler. Bu akit karşılığında daha fazla bir gelir elde edileceğine dair bir şart da yoktur. Katılımcının malı zarar görmediğinde ödediğinden fazlasını alması gibi bir durum da söz konusu değildir. Sigortalının ödediği primden fazla tazminat alması da bir faiz değildir. Çünkü burada aldığı tazminat, ödediği prime bağlı bir karşılık olmayıp diğerlerinin yardımlaşma akdi çerçevesinde yaptığı yardımdır. Kefalet akdinde ise garar meselesini şu şekilde değerlendirmek mümkündür: Her ne kadar riskin kendisi bir garar ise de yapılan akit riskin gerçekleşip gerçekleşmemesi üzerine değildir. Yapılan akit, ortaya çıkacak zararın paylaşılması üzerinedir. Bu bakımdan akit içinde bir garar var gibi görünse de, garar bu akdin asli unsuru değildir. Ayrıca garar yasağı bir haksız kazancın önüne geçmek içindir.

Klasik sistemde sigortacı anonim şirket iken tekafül sisteminde sigortacı sisteme katılan herkestir. Çünkü burada her sigortalı aynı zamanda sigortacıdır. Tekafül sigortacılığını klasik sigortacılıktan ayıran en önemli husus, risk ve karın paylaşılmasıdır.

Geleneksel sigortacılıkta fonlar piyasada ayrım yapmaksızın çeşitli yatırım araçlarında değerlendirilirken tekafül sigortasında bu konuda seçicilik vardır. Sistemin özünde İslami kaygılar olduğu için toplanan fonlar İslami kurallara uygun yatırım araçlarında değerlendirilir.

Uygulama çeşitliliği ve yaygınlığı bakımından her ne kadar Körfez Ülkeleri’nin adı öne çıkartılsa da dünyada ilk tekafül şirketi 1979 yılında Sudan’da kurulmuştur. Sistemi modern anlamda ilk uygulayan ülkelerden birisi olan Malezya yasalarında, kardeşlik ve yardımlaşma esaslı, bir zarar meydana geldiğinde dayanışma ruhu ile karşılıklı mali yardım ve desteğin sağlandığı bir sistem olarak ifade edilmiştir.

Tekafül sigortacılığında henüz farklı bir üründen ya da pazarlama yönteminden bahsetmek mümkün değildir. Fakat çeşitli ülkelerdeki örnekler incelendiğinde tekafül sigortacılığında gelişmiş sayılabilecek bir ürün yelpazesinin olduğunu söylemek mümkündür. Bu bağlamda ilerleyen yıllarda Türkiye’de de modelin başarıyla uygulandığı ülkelerden elde edilecek bilgilerden hareketle tekafül sisteminin hızla gelişeceğini ve geniş bir ürün yelpazesine kavuşacağını söylemek mümkündür.

Tekafül sigortasının çeşitli uygulamaları günümüzde Müslüman olmayan tüketicilerin de bu ürünlere yönelmesine yol açabilmektedir. Çeşitli ülkelerdeki uygulamalar buna işaret etmektedir. Bu bilgiler ışığında yazımızı tamamlayıp daha detaylı bilgileri başka bir yazıya bırakalım.

Sağlıcakla kalın efendim.

*

Garar: Haksız kazanca yol açacak ölçüde akdin kapalılık taşıması

 


MAKALEYE YORUM YAZIN

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.


ANKET

Yeni İnternet Sitemizi Beğendiniz mi?

  • S.Lig
  • 1.Lig
  • 2.Lig Kırmızı
  • 2.Lig Beyaz
    Takımlar O G B M Av P
1 Beşiktaş 34 23 8 3 43 77
2 Medipol Başakşehir 34 21 10 3 35 73
3 Fenerbahçe 34 18 10 6 28 64
4 Galatasaray 34 20 4 10 25 64
5 Antalyaspor 34 17 7 10 7 58
6 Trabzonspor 34 14 9 11 5 51
7 Akhisar Bld. Genç. 34 14 6 14 4 48
8 Gençlerbirliği 34 12 10 12 -1 46
9 Kasımpaşa 34 12 7 15 -4 43
10 Atiker Konyaspor 34 11 10 13 -5 43
11 Karabükspor 34 12 7 15 -10 43
12 Aytemiz Alanyaspor 34 12 4 18 -11 40
13 Osmanlıspor FK 34 9 11 14 -8 38
14 Kayserispor 34 10 8 16 -11 38
15 Bursaspor 34 11 5 18 -24 38
16 Çaykur Rizespor 34 10 6 18 -9 36
17 Gaziantepspor 34 7 5 22 -35 26
18 Adanaspor 34 6 7 21 -29 25
Şampiyonlar Ligi
UEFA
Alt Lig
    Takımlar O G B M Av P
1 Medicana Sivasspor 34 17 11 6 24 62
2 Yeni Malatyaspor 34 18 7 9 7 61
3 Eskişehirspor 34 16 11 7 18 56
4 Boluspor 34 16 6 12 3 54
5 Göztepe 34 15 8 11 4 53
6 Giresunspor 34 15 8 11 6 53
7 Altınordu 34 14 11 9 8 53
8 Ümraniyespor 34 12 12 10 4 48
9 Balıkesirspor 34 10 12 12 8 42
10 Vartaş Elazığspor 34 12 11 11 8 41
11 Denizlispor 34 11 10 13 1 40
12 Manisaspor 34 11 9 14 -6 39
13 Gaziantep BB 34 9 10 15 -9 37
14 Adana Demirspor 34 8 15 11 -4 36
15 Samsunspor 34 9 9 16 -19 36
16 Sanliurfaspor 34 9 9 16 -8 36
17 Bandırmaspor 34 9 8 17 -9 35
18 Mersin İdmanyurdu 34 6 11 17 -36 26
    Takımlar O G B M Av P
1 Gümüşhanespor 26 17 4 5 27 55
2 MKE Ankaragücü 26 17 4 5 23 55
3 Hatayspor 26 13 7 6 13 46
4 Menemen Belediyespor 26 12 9 5 13 45
5 Karşıyaka 26 12 5 9 9 41
6 Niğde Belediyespor 26 11 8 7 8 41
7 Kastamonuspor 26 11 7 8 8 40
8 Sarıyer 26 10 8 8 4 38
9 Eyüpspor 26 11 4 11 -9 37
10 Etimesgut Belediyespor 26 10 6 10 5 36
11 İnegölspor 26 6 14 6 0 32
12 Aydınspor 1923 26 8 7 11 -4 31
13 Tuzlaspor 26 8 6 12 -8 30
14 Bugsaşspor 26 6 11 9 -1 29
15 1461 Trabzon 26 5 13 8 0 28
16 Tokatspor 26 6 10 10 -4 28
17 Kırklarelispor 26 4 9 13 -12 21
18 Kayseri Erciyesspor 26 0 2 24 -72 -1
    Takımlar O G B M Av P
1 İstanbulspor 26 17 3 6 21 54
2 Erzurum BB 26 14 7 5 23 49
3 Amed Sportif 26 14 6 6 13 48
4 Kocaeli Birlik Spor 26 13 6 7 6 45
5 Keçiörengücü 26 12 8 6 11 44
6 Sivas Belediyespor 26 11 9 6 9 42
7 Pendikspor 26 10 6 10 -1 36
8 Nazilli Belediyespor 26 9 8 9 -5 35
9 Bucaspor 26 11 4 11 -6 34
10 Zonguldak Kömürspor 26 8 9 9 2 33
11 Konya Anadolu Selçukspor 26 9 5 12 -9 32
12 Kahramanmaraşspor 26 7 10 9 -5 31
13 Hacettepe Spor 26 7 9 10 1 30
14 Fethiyespor 26 7 8 11 -6 29
15 Anadolu Üsküdar 1908 26 5 11 10 -10 26
16 Fatih Karagümrük 26 6 7 13 -9 25
17 Büyükçekmece Tepecikspor 26 6 5 15 -17 23
18 Ofspor 26 5 5 16 -18 20

BURÇLAR

(21 Mart - 20 Nisan)

Koç Burcunun 23.07.2017 Günlük Yorumu

(21 Nisan - 21 Mayıs)

Boğa Burcunun 23.07.2017 Günlük Yorumu

(22 Mayıs - 22 Haziran)

İkizler Burcunun 23.07.2017 Günlük Yorumu

(23 Haziran - 22 Temmuz)

Yengeç Burcunun 23.07.2017 Günlük Yorumu

(23 Temmuz - 22 Ağustos)

Aslan Burcunun 23.07.2017 Günlük Yorumu

(23 Ağustos - 22 Eylül)

Başak Burcunun 23.07.2017 Günlük Yorumu

(23 Eylül - 22 Ekim)

Terazi Burcunun 23.07.2017 Günlük Yorumu

(23 Ekim - 21 Kasım)

Akrep Burcunun 23.07.2017 Günlük Yorumu

(22 Kasım - 21 Aralık)

Yay Burcunun 23.07.2017 Günlük Yorumu

(22 Aralık - 21 Ocak)

Oğlak Burcunun 23.07.2017 Günlük Yorumu

(22 Ocak - 19 Şubat)

Kova Burcunun 23.07.2017 Günlük Yorumu

(20 Şubat - 20 Mart)

Balık Burcunun 23.07.2017 Günlük Yorumu

NAMAZ VAKİTLERİ
yukarı çık