Servet YAZICI

Servet YAZICI

Tekafül Sigortası Modelleri

Dünyada birçok ülkede uygulanan ve hem iktisadi hem de dini açıdan temelleri olan tekafül sigortacılığının toplumumuzda göreceği kabul ve bunun ekonomik sonuçları göz ardı edilemeyecek kadar büyüktür. Tekafül sigortacılığı aslında, batı ülkelerinde birkaç yüzyılı aşkındır çok yoğun bir şekilde uygulanan mütüel (karşılıklı) sigortacılığın yalnızca İslami versiyonu olarak karşımıza çıkmaktadır. Tekafül sigortacılığının çalışma prensibi, mütüel (karşılıklı, kooperatif) esaslara göre elde edilen gelirin İslami usullere göre helal kazançlar elde edecek şekilde değerlendirilmesi ve elde edilen gelirin/kazancın hakkaniyete uygun bir eşitlik içerisinde hak sahiplerine, ortaklarına ödenmesi esasına dayanmaktadır. Aynı şekilde, zarar edildiğinde de bu zararın ortakları arasında hakkaniyete uygun şekilde dağıtılması ve karşılanması gerekecektir.

Tekafül, henüz başlangıç aşamasında olduğu kabul edilen bir piyasa türü olarak karşımıza çıkmaktadır. İçeriğindeki İslami nitelikten dolayı hem İslam ülkelerinde hem de Müslümanların yaşadığı diğer ülkelerde gelişme göstermesi beklenmektedir. Karşılıklı özel sigortalar (tekafül sistemi); özel ticari sigortalardan farklı bir anlayışa sahiptir. Ancak Müslüman toplumlarda sistem yeterince bilinmediği için bu sigortalar da diğer ticari sigortalar gibi zannedilmiş ve beklenen ilgiyi görmemiştir.

Tekafül sigortası ülkeden ülkeye değişebilen bir uygulama olarak karşımıza çıkmaktadır. Bunları üç temel gruba ayırmak mümkündür. Bunlar;

a.      Kar amacı olmayan sigortalıların bir araya gelerek oluşturduğu kooperatif sigortacılığı,

b.      Sigorta şirketlerinin topladığı fonların faizsiz finans araçlarında değerlendirildiği sigortacılık,

c.       Zarar ve sorumluluğun katılımcıların katılım paylarına göre bölündüğü toplumsal sigorta modeli şeklindedir.

Tekafül sisteminin uygulamasında ülkelerin ve bölgelerin yerel ihtiyaçlarına göre sisteme farklı teşvik edici özellikler entegre edilebilmektedir. Bu da modelin zamanla kendi içerisinde çeşitlenmesine yol açmaktadır. Uygulamada beş ayrı model söz konusudur. Bunlar; mudarebe modeli, vekâlet modeli, hibrit model, vekâlet-vakıf modeli ve kar amacı gütmeyen tekafül modelidir.

Mudarebe modeli; Terim olarak; bir taraftan sermaye, diğer taraftan işletme olmak üzere oluşturulan emek-sermaye ortaklığını ifade eder.

Vekâlet modeli; Bu model yatırım ortaklığına benzemektedir ancak şirket, fonları değerlendirmeye başlamadan önce birikimlerin bir kısmını kendine bir ücret olarak almaktadır. Bu ücrete vekâlet ücreti adı verilmektedir.

Hibrit modeli;  Bu model vekâlet modeli ile mudarebe modelinin karması bir modeldir.

Vekâlet – vakıf modeli;  Bu modelde tekafül şirketi önce bir vakıf kurmakta ve vakıf kendisi bir başlangıç yatırımı yapmakta, açtığı hesaba katılımcılardan topladığı fonları da eklemektedir. Şirket sabit bir işletim ücreti almaktadır.

Uygulama modellerinin detaylı anlatımlarını sonraki yazılarımızda paylaşmak üzere şimdilik burada bitirelim.

Sağlıcakla kalın efendim.


MAKALEYE YORUM YAZIN
Habere Ait Yorum Bulunmamaktadır....

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.